|
OBEZİTE NEDİR?
Obezite açıkça sağlıksız miktarda vücut yağınızın olduğu
anlamına gelir. Vücudun her ne kadar bir miktar yağa ihtiyacı
olsa da, aşırı yağ birikimi ciddi sağlık sorunlarına neden
olabilir. Obezite ve fazla kilolar Vücut kitle indeksi (BMI)
olarak adlandırılan parametre kullanılarak tanımlanır. BMI çoğu
kişi için toplam vücut yağını hesaplama aracıdır. Bireylerin BMI
değerini bulmalarının en kolay yolu yetişkinler için BMI
çizelgesini kullanmaktır. (BMI değerinizi şimdi kontrol edin).
BMI değerini bulmak için bireylerin ihtiyacı olan sadece
boylarını ve kilolarını bilmeleridir.
BMI, kişinin vücut ağırlığının, boyunun karesine bolünmesi ile
hesaplanır.
BMI değeriniz 25-29.9 ise “fazla kilolu” kategorisindesiniz. BMI
değeriniz 30 veya üzeri ise “obez” kategorisindesinizdir.
OBEZİTENİN ÜÇ SINIFI MEVCUTTUR:
• Obezite Sınıf 1 - 30 - 34.9
• Obezite Sınıf 2 - 35 -39.9
• Obezite Sınıf 3 - 40 ve üzeri
Genellikle, BMI değeriniz yükseldikçe kiloya bağlı sağlık
sorunlarının miktarı da artar.
OBEZİTENİN
OLASI SEBEPLERİ NELERDİR?
Fazla kilolu veya obez olmanın başlıca sebepleri fazla yemek
yemek ve/veya yeterince aktif olmamaktır. Vücudunuzun
yakabileceğinden fazla kalorili yemeklere düşkünlük
gösterirseniz, ek kaloriler yağ olarak depolanırlar. Herkesin
biraz depolanmış yağı vardır. Çok fazla yağ aşırı kilo veya
obezite sonuçlarını verir.
Fazla kiloyu etkileyen diğer faktörler ise bireyin genetik
yapısını (ailelerde obezite eğilimliyse), vücut metabolizmasını
(vücudunuzun gıdayı nasıl yönettiği), ırksal/etnik grubu ve yaşı
kapsar. Bazı hastalık ve ilaçlar da kilo artışına katkı sağlar.
OBEZİTEYE
BAĞLI CİDDİ SAĞLIK SORUNLARI NELERDİR?
Aşırı kilolu veya obezseniz kalp hastalıkları, şeker hastalığı,
ve belirli kanser çeşitleri gibi sağlık sorunlarının gelişmesi
muhtemeldir.
AŞIRI KİLO VE OBEZİTENİN BAĞLI
OLDUKLARI:
KALP ve DAMAR HASTALIĞI: Kalp hastalığı kadınlarda ve
erkeklerde ölümün önde gelen nedenlerinden biridir. Kalp
hastalığı, kalp krizi, kalp yetmezliği ve anjinayı kapsar (
Anjina ,kalbe yetersiz kan gelmesi sonucu meydana gelen geçici
göğüs ağrısıdır. Sıkıntı, ağırlık, huzursuzluk, uykusuzluk,
yanma, baş veya göğsün arkasında parçalanma hissi şeklinde
olabilir. Kollara, boyna ve çeneye yayılabilir. Anjina,
genellikle yorulma, çok yemek yeme veya sıkıntı sonucunda ortaya
cıkar )
FELÇ: Felç bazen bir “beyin krizi” olarak adlandırılır.
Çoğu felçler kan pıhtılaşmasının sebep olduğu beyine kanı ileten
damarın tıkanmasından ileri gelir.
ŞEKER HASTALIĞI: Fazla kilolu kişilerde tip 2 şeker
hastalığının meydana çıkması olasılığı fazla kilosu olmayan
kişilerle karşılaştırıldığında iki kat daha fazladır.Tip 2 şeker
hastalığı vücudun kan şekerini kontrol etme yeteneğini azaltır.
Erken ölüm, kalp hastalığı, böbrek hastalığı, felç ve körlüğün
başlıca nedenidir. Tip 2 şeker hastası iseniz kilo vermeniz ve
fiziksel olarak daha fazla aktif olmanız kan şekeri seviyenizi
kontrol etmenize yardımcı olur. Aynı zamanda ihtiyacımız olan
ilaç miktarını azaltmaya muktedir olmalısınız.
KANSER: Aşırı kilolu kadınlar safra kesesi, meme, rahim,
serviks ( Serviks dölyolunda görünen rahimin (dölyatağının)
bir parçasıdır. Dölyolundan rahmin içinde uzanan serviks
ortasında bir kanal (serviks kanalı) bulunan küçük, sert ve
adaleli bir organdır. Doktor muayenehanesinde yapılan bir pelvis
muayenesinde serviks, rahmin gözle görülen tek kısmıdır.) ve
yumurtalık kanserinin meydana çıkmasında daha büyük risk
altındadır (bayanlar için). Aşırı kilolu erkekler kolon, rektum
ve prostat kanserinin meydana çıkmasında daha büyük risk
altındadırlar.
SAFRA TAŞI VE SAFRA KESESİ HASTALIĞI: Fazla kiloluysanız
safra kesesi hastalığı ve safra taşı daha yaygındır. Kilonuz
arttıkça hastalık riskiniz de artar.Ancak sadece kilo vermek,
özellikle hızlı kilo kaybı veya büyük miktarda kilo kaybı
aslında safra taşı edinme riskinizi arttırır. Haftada yaklaşık
yarım kilo olmak üzere makul ve yavaş kilo kaybında safra taşı
olasılığı daha azdır.
OSTEOARTRİT( EKLEMLERİN AŞINMASI): Çoğunlukla diz, kalça
ve daha aşağıdaki eklemleri etkileyen, yaygın bir eklem
hastalığıdır. Fazla kilolar bu eklemlere ilave baskı uygular ve
normalde olanları koruyan bağlantı dokularını (eklemlerin yastık
dokularını) aşındırır.Kilo kaybı osteoartrit belirtilerini
iyileştirebilir.
GUT HASTALIĞI (Fazla ürik asitin sebep olduğu eklem ağrısı):
Gut, kandaki yüksek seviyede ürik asitin sebep olduğu eklem
hastalığıdır. Ürik asit bazen eklemlerde biriken kristal
şekillendirir.Gut hastalığı aşırı kilolu kişilerde daha
yaygındır. Geçmişinizde Gut hastalığı var ise, kilo vermeyi
denemeden önce doktorunuza danışınız. Bazı diyetler, yüksek
düzeyde ürik asite sahip veya daha önce Gut hastalığı geçirmiş
kişilerin Gut hastalığına yakalanmasına sebep olabilir.
UYKU APNESİ : (Uyku esasında nefes kesintisi’ni kapsayan
nefes alma problemleri):Uyku apnesi, kişinin uyku esnasında
kısa periyodlarla nefes alıp - vermeyi durdurmasına ve şiddetli
horlamaya neden olan ciddi bir durumdur. Uyku apnesi gündüz
uykusuna ve hatta kalp yetmezliğine neden olabilir. Vücut
ağırlığının yüksekliğiyle uyku apnesi riski artar. Kilo kaybı
genellikle uyku apnesini düzeltir.
YÜKSEK KAN KOLESTEROLÜ: Yüksek seviyedeki toplam
kolesterol, LDL kolesterolü (“ kötü kolesterol”) ve
trigliseridler (kandaki yağın başka çeşidi) kalp hastalıklarına
yol açabilir. Obezite ayrıca düşük seviyedeki HDL kolesterolüne
(“iyi kolesterole”) de bağlıdır. Kilo kaybı kolesterol
seviyenizi düzeltebilir.
YÜKSEK TANSİYON: Yüksek tansiyon kalp hastalıklarının ve
felcin başlıca risk faktörüdür. Obez yetişkinlerin yüksek
tansiyonlu olmaları, sağlıklı kiloda olanlara nazaran iki kat
daha olasıdır.Kilo kaybı tansiyonunuzu düşürebilir.
HAMİLELİK KOMPLİKASYONLARI: Obezite hamilelik esnasında
gelişen yüksek tansiyon ve bir şeker hastalığı tipi riskini
arttırır. Obez kadınların doğum sancısı ve doğum yapmayla ilgili
problemlerinin olması yüksektir.
DÜZENSİZ ADET GÖRME VE KISIRLIK: Karınsal obezite
kadınlardaki kısırlığın bir nedeni olan polikistik (
Polikistik over sendromu
yumurtlama olmaması
ve buna bağlı olarak ortaya çıkan genellikle gecikmeler şeklinde
adet düzensizliği,
tüylenme, kilo alma, gebe kalamama veya “zor” gebe kalma
ve çok çeşitli başka belirtilerle seyredebilen bir durumdur.)
yumurtalık sendromu ile bağlantılıdır.
PİSİKOLOJİK VE SOSYAL ETKİLER: Obezitenin en üzücü
durumlarından biri depresyon ve ayrımcılık gibi duygusal
acılardır. Modern topluluk fiziksel görünüme büyük önem
vermektedir. Çekicilik çoğunlukla kadınlarda ince bir vücut ile
denkleştirilir. Mesajlar kasıtlı veya kasıtsız olsa da, fazla
kilolu kişilere kendilerini cazibesiz hissettirir. Obez kişiler
çoğunlukla işyerlerinde, okulda, iş arayışında ve sosyal
mevkilerde önyargı veya ayrımcılıkla karşılaşırlar. Geri
çevrilme hissi, utanç veya depresyon yaygındır.
Metabolik
Sendromu ve Karınsal Obezite nedir?
Büyük bel ölçüsü olarak tanımlanan karınsal obezite sendromun
bir parçasıdır.Metabolik sendromu şeker hastalığına sebep
olabilen ensülin direncine ve kalp hastalığına yakalanmadaki
yüksek riskle bağlantılıdır.Bu risk faktörlerinden en az üçüne
sahipseniz metabolik sendromunuz vardır:
• Büyük bir bel ölçümü (karınsal obezite) (yok)
• Trigliserid yüksekliği (150 veya üzeri )
• Düşük HDL veya “iyi” kolesterol seviyesi (kadınlar için 50’nin
altında)
• 130/ 85 veya üzeri tansiyon
• 110 veya üzeri açlık kan şekeri
Metabolik sendromunuz varsa geliştirilmiş diyet, kilo vermek ve
fiziksel aktiviteyi arttırmak çok önemlidir.
Obez isem
sağlığımı nasıl düzeltebilirim?
Sağlıklı bir vücut ağırlığına ulaşmanın ve korumanın anahtarı
düzenli fiziksel aktivite ile birlikte sağlıklı beslenmenin
dengesini kurmaktır.
Sağlığınızı düzeltmek için gerekli
adımlar:
Sağlıklı Kiloyu Amaçlayın: Fazla kilolu veya obezseniz
vücut ağırlığınızın sadece %10’unu azaltmanız sağlığınızı
düzeltebilir.Yavaş yavaş zayıflayın – haftada 230 gramdan 1
kiloya kadar. Geçici diyetler yapmayın. Bu çoğu zaman
sağlığınıza zarar verebilir.Güvenli bitkisel tedavi uygulayın.
Aynı zamanda, yaşam tarzınıza uygun olan diyet planı ve uygun
antrenman.
Mükemmel kilonuzu korumanıza
Figürin nasıl yardımcı olur? Daha fazla bilgi edinin.
Aktif Olun: Haftanın büyük bir kısmında en az 30 dakika
fiziksel olarak aktif olun.Düzenli egzersizler kilo kontrolünde
çok önemlidir ve sağlığa daha başka birçok faydası
vardır.Egzersizin en basit yollarına yürüyüş, ev işi ve dans
etmek dahildir.
Güzel Yiyin: Daha küçük porsiyonlarda yiyin; yağı ve
kalorisi az yiyecekleri daha çok tüketin.Örneğin bolca meyve
,sebze ve tam tanelileri yiyin. Her gün beş porsiyon meyve ve
sebze yemeye çalışın. Doymuş yağ oranı az yiyecekleri tercih
edin ve çok şekerli veya tuzlu yiyecekleri az tüketin.
Not : Fazla kilolu veya obezseniz ve bununla ilgili
yüksek tansiyon veya şeker hastalığı gibi sağlık probleminiz
varsa doktorunuz tarafından öngörülen tedavi planını izleyiniz. |